Overige verdedigingswerken,
de positie van 's-Hertogenbosch 1818-1839

terug naar vorige pagina naar Homepage deze pagina afdrukken

welkom - voorgeschiedenis - waarom rond Den Bosch? - het terrein -
de verdedigingswerken - wat er nog gebeuren moet - bronnen

Het terrein

Het terrein dat door de Prins van Oranje en zijn staf uitgezocht werd om te dienen als de positie van 's-Hertogenbosch liep grofweg van Cromvoirt via Helvoirt, Esch, Boxtel, Sint Michielsgestel, Halder naar Vught (zie ook bijgaand kaartje).:

Langs deze lijn werden de volgende linies aangelegd:

  • een eerste linie die hij de afwachtingstelling noemde langs de Dommel van Boxtel, via Liempde naar Sint Oedenrode (A-B),
  • een tweede linie langs de Dommel vanaf Boxtel, via Sint Michielsgestel naar Haanwijk (C-D)
  • een derde linie langs de Run vanaf de brug ten noorden van Esch naar Halder en Vught (E-F).


klik op de kaart voor een vergroting

De linkerzijde van de laatste twee linies sloten aan op de inundaties ten zuiden van 's-Hertogenbosch.

De rechter flank liep langs de moerassen van de Leij vanaf Cromvoirt, via Helvoirt in de richting van Esch. Het terrein tussen Esch en Boxtel was heidegrond die niet te inunderen was en moest daarom met behulp van een aantal redoutes afgesloten worden. Het noordelijk gedeelte sloot bij Cromvoirt aan op de grote inundatie tussen Heusden en 's-Hertogenbosch.

Om te voorkomen dat de communicatie met Holland afgesneden kon worden werd er ook bij Hintham een stelling aangelegd. Deze stelling volgde het tracé van de dijk van Hintham naar Rosmalen.

In het geval van de eerste drie genoemde linies werd gebruik gemaakt van de riviertjes de Dommel en de Run (deze laatste wordt tegenwoordig de Essche Stroom genoemd) die daarvoor opgestuwd werden om een inundatie te vormen. De rechterflank lag grotendeels achter de moerassen van de Leij en de inundaties van de Run ten westen van Esch. Volgens de memorie zouden de inundaties gesteld worden door het sluiten van de sluizen in de Dommel ter hoogte van het kasteel van Haanwijk en het aanleggen van een tweetal dammen in de Leij.

Op een aantal plaatsen, waar de inundatie niet afdoende is, werden eenvoudige verdedigingswerken aangelegd.