Overige verdedigingswerken, de positie van 's-Hertogenbosch 1818-1839
welkom - voorgeschiedenis - waarom rond Den Bosch? - het terrein - de verdedigingswerken - wat er nog gebeuren moet - bronnen

Voorgeschiedenis

Dit verhaal begint bij de opstand die in augustus 1830 in Brussel uitbrak en die de aanleiding was voor de afscheiding van de Belgische gebieden van het Koninkrijk der Nederlanden. Nadat in september 1830 gepoogd is de opstand te smoren met behulp van een mislukt militair ingrijpen proclameert het Voorlopig Bewind te Brussel de zelfstandige Belgisch Staat. In november van dat jaar roepen de grote mogendheden waaronder Frankrijk, Engeland en Rusland een conferentie in Londen bijeen om te proberen de problemen op te lossen. Deze onderhandelingen lopen niet altijd even soepel.

In 1831 trekt een gereorganiseerd Nederlands leger onder aanvoering van de Prins van Oranje ten strijde tegen België in wat nu bekend staat als de Tiendaagse Veldtocht. Hoewel deze actie positief verloopt voor Nederland, moet de strijd toch voortijdig afgebroken worden in verband met een ingrijpen door Franse troepen. Het Nederlandse Leger trekt zich terug in Noord-Brabant. Een aantal vrijwillige onderdelen worden ontbonden, maar de rest van de troepen blijft nog vele jaren paraat in de vestingen van de Zuider Frontier.

Nederland weet er op diplomatiek vlak voordeel uit te halen door betere voorwaarden te bedingen (de 24 artikelen) maar Koning Willem I wil meer en gaat niet akkoord. 

In 1832 sommeren Frankrijk en Engeland Nederland dat zij de resterende Belgische gebieden moet opgeven. Na een blokkade van de Nederlandse havens en de belegering van de citadel van Antwerpen ziet Nederland zich gedwongen zich terug te trekken uit België. In deze periode vreest de Prins van Oranje een inval vanuit de richting België en hij probeert de Nederlandse verdediging op sterkte te brengen.

In 1833 komt het tot een definitieve wapenstilstand en wordt de blokkade van de Nederlandse havens opgeheven.

Pas in 1838 geeft koning Willem I toe en wil hij de 24 artikelen accepteren, maar nu ligt het Belgische parlement dwars. In deze periode begint ook het Belgische leger, dat zich in de loop der tijd aanzienlijk versterkt heeft, zich te roeren. Men vreest dat zij zich willen wreken voor het verlies opgelopen tijdens de Tiendaagse Veldtocht. Er is zelfs sprake van uitlokkingen en twistzoeken door voorhoedes van het Belgische leger.

Ten gevolge van de toenemende spanningen besluit de Prins van Oranje een versterkte positie rond 's-Hertogenbosch aan te leggen. Zijn ideeën zet hij uiteen in een memorie zie zich nu nog in het Nationaal Archief bevindt.